Goede Week
Jezus ontmoet zijn volksgenoten op een onzeker punt in hun geschiedenis: te midden van de Romeinse overheersing van Palestina in de eerste eeuw. Hun vragen zijn daarmee ook zijn vragen. Is God nog wel trouw aan zijn belofte? Zou Hij hen niet samenbrengen in het beloofde land en hen tot een groot volk maken? Zouden niet van overal over de wereld mensen naar Jeruzalem komen om de enige ware God te aanbidden? Maar van Gods heerschappij lijkt geen sprake. Het volk is verdeeld en wordt onderdrukt. Niet God lijkt te heersen, maar de Romeinse keizer.
Jezus antwoord is even verrassend als onthutsend. Als een teken dat Gods heerschappij nu doorbreekt, verzamelt Hij twaalf leerlingen om Hem heen. Het nieuwe Israël krijgt gestalte. Deze nieuwe gemeenschap gaat niet ten koste van anderen. Integendeel, ze is geworteld in de geweldloze liefde van God. Zo wordt liefde hier concreet en tastbaar. Bovendien, zo laat Jezus zien, is ze tegelijkertijd grenzeloos. Ze sluit niemand uit.
Voor velen gaat dit echter te ver: 'Zelfs je vijanden liefhebben, gaat zo'n liefde uiteindelijk niet ten koste van jezelf?' Maar Jezus gaat tot het uiterste. Hij sluit niemand uit door zichzelf uit te laten sluiten. En dat lijkt inderdaad ten koste te gaan van Hemzelf. Als een misdadiger sterft Hij aan het kruis. Is echte liefde dan zinloos? Leidt liefde dan ten slotte altijd tot de dood? Of is er een ander perspectief mogelijk?
Inspirerende citaten
De mensenzoon heeft moeten sterven als een hond, voor het kon dagen dat dit dan de Verlosser is – deze mens die, verraden en verlaten en vervolgd door mensen, diezelfde mensen tot het uiterste heeft liefgehad.
— Willem-Jan Otten
Het geloof van Jezus werd gekruisigd en doorstoken door de ervaring van de oneindige godverlatenheid, waarvoor we geen donkerder gekleurd woord hebben dan 'de dood van God'. Toch was het feit dat Jezus deze grenservaring uitdrukt in de vorm van een vraag – 'Waarom hebt U Mij in de steek gelaten?' – al een voorteken van de opstanding.
— Tomáš Halík
Gebedstips
Het lukt niet altijd om onze aandacht bij het gebed te houden. Bepaalde afleidingen blijven maar terugkomen. Dat is niet erg. Je kunt daar mee omgaan door die afleidingen zelf tot gebed te maken. Je geeft dan ruimte aan datgene wat je bezighoudt. Wil God daar doorheen misschien iets zeggen? Of wil jij daarover iets kwijt aan God? Je kunt daar dan met Hem vertrouwelijk over spreken.
Jezelf onder woorden brengen is niet altijd makkelijk. Maar net zoals je in het dagelijks leven communiceert met je lichaamstaal, zo kan dat in gebed ook. Zo kun je bijvoorbeeld experimenteren je gevoelens uit te drukken met je lichaamshouding of je gezichtsuitdrukking.
Palmzondag
1 Thema
Jezus verlangt ernaar zich helemaal te geven aan zijn Vader. Daarom gaat Hij Jeruzalem binnen om daar te sterven. Voor mij en voor alle mensen.
2 Begin van het gebed
Ik neem de tijd om stil te worden en mijn gedachten en bezigheden los te laten. Ik stel mij voor hoe Jezus mij liefdevol aankijkt en vraag Hem dat ik er voor Hem mag zijn, in zijn lijden en sterven.
3 Bijbeltekst
De leerlingen gingen op weg en deden wat Jezus hun had opgedragen. Ze brachten de ezelin en het veulen mee, legden er mantels overheen en Jezus ging erop zitten. Vanuit de menigte spreidden velen hun mantels op de weg uit, anderen braken takken van de bomen en spreidden die uit op de weg. De talloze mensen die voor Hem uit liepen en achter Hem aan kwamen, riepen luidkeels: 'Hosanna voor de Zoon van David! Gezegend Hij die komt in de naam van de Heer. Hosanna in de hoogste hemel!'
4 Gebedsuggesties
Jezus wordt in Jeruzalem onthaald als een koning. Maar zijn koningschap is anders dan dat van de wereld: Jezus is zachtmoedig en bereid om te sterven voor zijn volk.
- Ik stel mij deze scene voor: de leerlingen die hun mantels voor Jezus over de ezelin leggen, Jezus die binnengaat op de ezelin, de menigte die Jezus verwelkomt, etc.
- Welke plek neem ik in, in deze voorstelling? Wie wil ik zijn?
5 Einde van het gebed
Aan het einde van dit gebed stel ik mij Jezus voor. Hoe heeft Hij mij geraakt in de voorbije tijd? Wat zou ik Hem nu willen zeggen? Vertrouwelijk spreek ik met Hem hierover, als met een vriend(in).
6 Terugblik
Ik denk terug aan het voorbij gesprek en ik noteer in het kort waar ik met Hem over gesproken heb.
Maandag van de Goede Week
1 Thema
Jezus verlangt ernaar zich helemaal te geven aan zijn Vader. Daarom gaat Hij Jeruzalem binnen om daar te sterven. Voor mij en voor alle mensen.
2 Begin van het gebed
Ik neem de tijd om stil te worden en mijn gedachten en bezigheden los te laten. Ik stel mij voor hoe Jezus mij liefdevol aankijkt en vraag Hem dat ik er voor Hem mag zijn, in zijn lijden en sterven.
3 Bijbeltekst
Zes dagen voor Pesach ging Jezus naar Betanië, waar Lazarus woonde, die Hij uit de dood had opgewekt. Daar hield men ter ere van Hem een maaltijd; Marta bediende, en Lazarus was een van de mensen die met Hem aanlagen. Maria nam een kruikje vol kostbare, zuivere nardusolie, zalfde daarmee de voeten van Jezus en droogde ze af met haar haar. De geur van de olie trok door het hele huis.
4 Gebedsuggesties
Vlak voordat Jezus Jeruzalem binnengaat, wordt er door vrienden van Hem een maaltijd georganiseerd. Daar zalft Maria de voeten van Jezus. Haar daad van liefde vormt een scherp contrast met wat Jezus zo meteen te wachten staat.
- Ik stel mij deze maaltijd voor: de mensen die aanliggen, de dreiging van Jezus' naderende dood, de zalving van Jezus' voeten door Maria, de geur van de olie, etc.
- Wat roept dat in mij op? Hoe reageer ik?
5 Einde van het gebed
Aan het einde van dit gebed stel ik mij Jezus voor. Hoe heeft Hij mij geraakt in de voorbije tijd? Wat zou ik Hem nu willen zeggen? Vertrouwelijk spreek ik met Hem hierover, als met een vriend(in).
6 Terugblik
Ik denk terug aan het voorbij gesprek en ik noteer in het kort waar ik met Hem over gesproken heb.
Dinsdag van de Goede Week
1 Thema
Jezus verlangt ernaar zich helemaal te geven aan zijn Vader. Daarom gaat Hij Jeruzalem binnen om daar te sterven. Voor mij en voor alle mensen.
2 Begin van het gebed
Ik neem de tijd om stil te worden en mijn gedachten en bezigheden los te laten. Ik stel mij voor hoe Jezus mij liefdevol aankijkt en vraag Hem dat ik er voor Hem mag zijn, in zijn lijden en sterven.
3 Bijbeltekst
Mijn God, bevrijd mij uit de hand van schurken,
uit de greep van wrede onderdrukkers.
U bent mijn enige hoop,
HEER, mijn God,
van jongs af vertrouw ik op U.
4 Gebedsuggesties
Jezus heeft zijn hele leven op God vertrouwd en durfde zo de kant van de onderdrukte te kiezen. In deze veertigdagentijd sta ik erbij stil dat Hij zelf uitgestoten zal worden.
- Heb ik mij weleens uitgesloten of onderdrukt gevoeld?
- Wie of wat loopt er in mijn omgeving risico uitgesloten te worden? Denk bijvoorbeeld aan vluchtelingen, ouderen, jonge mensen, of de schepping.
5 Einde van het gebed
Aan het einde van dit gebed stel ik mij Jezus voor. Hoe heeft Hij mij geraakt in de voorbije tijd? Wat zou ik Hem nu willen zeggen? Vertrouwelijk spreek ik met Hem hierover, als met een vriend(in).
6 Terugblik
Ik denk terug aan het voorbij gesprek en ik noteer in het kort waar ik met Hem over gesproken heb.
Woensdag van de Goede Week
1 Thema
Jezus verlangt ernaar zich helemaal te geven aan zijn Vader. Daarom gaat Hij Jeruzalem binnen om daar te sterven. Voor mij en voor alle mensen.
2 Begin van het gebed
Ik neem de tijd om stil te worden en mijn gedachten en bezigheden los te laten. Ik stel mij voor hoe Jezus mij liefdevol aankijkt en vraag Hem dat ik er voor Hem mag zijn, in zijn lijden en sterven.
3 Bijbeltekst
Op de eerste dag van het feest van het Ongedesemde brood kwamen de leerlingen naar Jezus toe en vroegen: 'Waar wilt U dat wij voorbereidingen treffen zodat U het pesachmaal kunt eten?' Hij gaf hun de opdracht om naar een zeker persoon in de stad te gaan en hem te zeggen: 'De meester laat u weten: "Mijn tijd is nabij; Ik wil met mijn leerlingen bij u het pesachmaal gebruiken." De leerlingen deden wat Jezus hun had opgedragen en bereidden het Pesachmaal.
4 Gebedsuggesties
Tijdens het Pesachmaal wordt herdacht dat God zijn volk bevrijdde uit Egypte: toen schonk Hij hun een nieuwe toekomst en Hij zal dat weer doen. Jezus verbindt die belofte aan zijn eigen persoon: in wat met Hem zal gebeuren zal die toekomst definitief doorbreken.
- Welke voorbereidingen tref ik voor de komende dagen van deze goede week?
- Ik stel mij voor dat Jezus mij ook uitnodigt aan deze maaltijd. Wat is mijn reactie?
5 Einde van het gebed
Aan het einde van dit gebed stel ik mij Jezus voor. Hoe heeft Hij mij geraakt in de voorbije tijd? Wat zou ik Hem nu willen zeggen? Vertrouwelijk spreek ik met Hem hierover, als met een vriend(in).
6 Terugblik
Ik denk terug aan het voorbij gesprek en ik noteer in het kort waar ik met Hem over gesproken heb.
Witte Donderdag
1 Thema
Jezus verlangt ernaar zich helemaal te geven aan zijn Vader. Daarom gaat Hij Jeruzalem binnen om daar te sterven. Voor mij en voor alle mensen.
2 Begin van het gebed
Ik neem de tijd om stil te worden en mijn gedachten en bezigheden los te laten. Ik stel mij voor hoe Jezus mij liefdevol aankijkt en vraag Hem dat ik er voor Hem mag zijn, in zijn lijden en sterven.
3 Bijbeltekst
Het was kort voor het pesachfeest. Jezus wist dat zijn tijd gekomen was en dat Hij uit de wereld terug zou keren naar de Vader. Hij had de mensen die Hem in de wereld toebehoorden lief, en zijn liefde voor hen zou tot het uiterste gaan.
4 Gebedsuggesties
Jezus blijft trouw aan het verlangen van zijn Vader: mensen liefhebben. Zelfs als zij Hem daarvoor willen doden.
- Kan ik mij door Jezus laten liefhebben?
- Wat helpt mij daarin? En wat houdt mij tegen?
5 Einde van het gebed
Aan het einde van dit gebed stel ik mij Jezus voor. Hoe heeft Hij mij geraakt in de voorbije tijd? Wat zou ik Hem nu willen zeggen? Vertrouwelijk spreek ik met Hem hierover, als met een vriend(in).
6 Terugblik
Ik denk terug aan het voorbij gesprek en ik noteer in het kort waar ik met Hem over gesproken heb.
Goede Vrijdag
1 Thema
Jezus verlangt ernaar zich helemaal te geven aan zijn Vader. Daarom gaat Hij Jeruzalem binnen om daar te sterven. Voor mij en voor alle mensen.
2 Begin van het gebed
Ik neem de tijd om stil te worden en mijn gedachten en bezigheden los te laten. Ik stel mij voor hoe Jezus mij liefdevol aankijkt en vraag Hem dat ik er voor Hem mag zijn, in zijn lijden en sterven.
3 Bijbeltekst
Jezus werd weggevoerd; Hij droeg zelf het kruis naar de zogeheten Schedelplaats, in het Hebreeuws Golgota. Daar kruisigden ze Hem, met twee anderen, aan weerskanten één, en Jezus in het midden.
4 Gebedsuggesties
Na een schijnproces wordt Jezus veroordeeld tot de dood. Verstoten en verlaten hangt Hij aan het kruis. Zijn leven lijkt een mislukking.
- Ik stel mij deze scene voor. Wie ben ik in die voorstelling? Toeschouwer, voorbijganger, vriend, of nog anders?
- Zou ik Hem iets willen zeggen? Of wil Hij mij iets zeggen?
- Nog steeds worden mensen weggevoerd en onterecht veroordeeld. Ik neem een ogenblik stilte om voor hen te bidden.
5 Einde van het gebed
Aan het einde van dit gebed stel ik mij Jezus voor. Hoe heeft Hij mij geraakt in de voorbije tijd? Wat zou ik Hem nu willen zeggen? Vertrouwelijk spreek ik met Hem hierover, als met een vriend(in).
6 Terugblik
Ik denk terug aan het voorbij gesprek en ik noteer in het kort waar ik met Hem over gesproken heb.
Stille Zaterdag
1 Thema
Jezus verlangt ernaar zich helemaal te geven aan zijn Vader. Daarom gaat Hij Jeruzalem binnen om daar te sterven. Voor mij en voor alle mensen.
2 Begin van het gebed
Ik neem de tijd om stil te worden en mijn gedachten en bezigheden los te laten. Ik stel mij voor hoe Jezus mij liefdevol aankijkt en vraag Hem dat ik er voor Hem mag zijn, in zijn lijden en sterven.
3 Bijbeltekst
Ik zie uit naar de HEER,
mijn ziel ziet uit naar Hem
en verlangt naar zijn woord,
mijn ziel verlangt naar de Heer,
meer dan wachters naar de morgen,
meer dan wachters uitzien naar de morgen.
4 Gebedsuggesties
Vandaag is het Stille Zaterdag. Jezus is gestorven. Is alles nu gezegd? Is zijn leven uitgelopen op een mislukking? Of is er toch nog hoop, en blijf ik wachten op een verlossend antwoord?
- Ik luister naar wat er op dit moment leeft in mijn eigen hart. Wacht ik ergens op?
5 Einde van het gebed
Aan het einde van dit gebed stel ik mij Jezus voor. Hoe heeft Hij mij geraakt in de voorbije tijd? Wat zou ik Hem nu willen zeggen? Vertrouwelijk spreek ik met Hem hierover, als met een vriend(in).
6 Terugblik
Ik denk terug aan het voorbij gesprek en ik noteer in het kort waar ik met Hem over gesproken heb.
Terugblik op de week
Vandaag is het Stille Zaterdag. De afgelopen dagen heb ik met Jezus meegeleefd. Ik heb gezien hoe Hij samen met zijn leerlingen Pesach vierde. Hoe Hij werd opgepakt en veroordeeld. Hoe Hij stierf aan het kruis. Nu is het stil.
Ik maak het zelf stil, op een manier die voor mij helpend is.
Hoe voel ik mij nu? Welk gevoel blijft erover, naarmate andere gevoelens meer naar de achtergrond verdwijnen?
Ik denk terug aan Jezus in de voorbije week. Hoe ik met Hem heb meegeleefd. Op welke momenten heb ik mij laten raken?
Ik sta stil bij zo'n moment. Wat was het dat mij raakte?
Wat heeft dat moment met mij gedaan?
Deze terugblik is de laatste terugblik van deze retraite. Het duurt niet lang meer voor het Paaslicht aanbreekt. Hoe wil ik mij voorbereiden op dat Paaslicht? Waar wil ik aandacht aan besteden? Ik spreek daarover met Jezus zoals ik met een goede vriend zou spreken.
Ik sluit dit gebed af met een 'Onze Vader'.
Onze Vader, die in de hemel zijt,
Uw Naam worde geheiligd,
Uw Rijk kome,
Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel,
Geef ons heden ons dagelijks brood,
En vergeef ons onze schuld zoals ook wij aan anderen hun schuld vergeven,
En leid ons niet in bekoring,
maar verlos ons van het kwade.
Pasen
1 Thema
Christus is verrezen! Vandaag is het Pasen. In de ontmoeting met de opgestane Heer opent zich een nieuw perspectief. Alles wordt omgedraaid: een complete mislukking blijkt een Godsgeschenk.
2 Begin van het gebed
Ik zoek een comfortabele houding aan en maak het stil. Ik dank God voor deze Paasdag. En ik vraag om open ogen en een open hart opdat ik Jezus kan herkennen in mijn eigen leven.
3 Bijbeltekst
Ze naderden het dorp waarheen ze op weg waren. Jezus deed alsof Hij verder wilde reizen. Maar ze drongen er sterk bij Hem op aan om dat niet te doen en zeiden: 'Blijf bij ons, want het is bijna avond en de dag loopt ten einde.' Hij ging met hen mee en bleef bij hen. Toen Hij met hen aanlag voor de maaltijd, nam Hij het brood, sprak het zegengebed uit, brak het en gaf het hun. Nu werden hun ogen geopend en herkenden ze Hem. Maar Hij werd onttrokken aan hun blik. Daarop zeiden ze tegen elkaar: 'Brandde ons hart niet toen Hij onderweg met ons sprak en de Schriften voor ons ontsloot?' Ze stonden op en gingen meteen terug naar Jeruzalem.
4 Gebedsuggesties
Het leven met Jezus leek uitgelopen te zijn op een mislukking. Maar de ontmoeting met een vreemdeling plaatst alles in een nieuw licht. De leerlingen durven terug naar Jeruzalem. Pijnlijke herinneringen uit het verleden zijn een vruchtbare grond geworden voor nieuw leven. Wanhoop maakt plaats voor vriendschap.
- Herinner ik mij ontmoetingen waarin ik opstanding heb ervaren?
- Op welke manier ontmoette ik daarin Jezus?
- Vandaag is de laatste dag van deze retraite. Naar welke plekken wil ik graag terug? Wat is mijn Jeruzalem?
5 Einde van het gebed
Ik neem de tijd om gewoon bij Jezus te zijn. En ik dank Hem voor zijn zachte aanwezigheid.
6 Terugblik
Waren er in de afgelopen periode momenten dat er zich iets in mij opende? Momenten waar ik ruimte ervoer, dingen in een nieuw licht zag, of mij gewoon, zomaar, dankbaar voelde? Misschien wil ik daar iets over opschrijven.